Elementy techniki strzelania części szybkiej w pistolecie sportowym

Różnorodność stosowanych technik przez zawodniczki skłonił mnie do próby przyjrzenia się tym, którzy odnoszą sukcesy na arenie międzynarodowej. 

Konkurencja pistolet sportowy składa się z dwóch trzydziestostrzałowych części strzelanych oddzielnie. Jednak to umiejętność strzelania części szybkiej w głównej mierze decyduje o zajętym miejscu podczas zawodów. Wynika to z uzyskiwania znacznie zróżnicowanych rezultatów, na które mają wpływ w podobnym stopniu technika oddania pojedynczego strzału, jak i przygotowanie psychiczne.

Do analizy i opisu techniki strzelania części szybkiej wykorzystałem własne wieloletnie obserwacje i rejestracje wideo sporządzone w technice cyfrowej na zawodach rangi mistrzowskiej do Pucharów Świata włącznie. Na tej podstawie powstały prezentowane modele i opisy odzwierciedlające najczęściej spotykane zachowania czołowych zawodniczek.

 Postawa gotów

W postawie gotów strzelec oczekuje na ukazanie się tarcz. Przyjęciu jej towarzyszą czynności i ruchy bardzo zróżnicowane, często będące odzwierciedleniem temperamentu poszczególnych zawodniczek. Istotnym elementem jest sposób kontroli zgrania przyrządów. Najczęściej występują dwa sposoby zachowań:

  • Całkowita rezygnacja z precyzyjnej kontroli, czyli przyjęcie postawy gotów „na pamięć”.
  • Wstępne przyjęcie postawy jak przy strzale („na sucho”), a następnie opuszczenie zablokowanego przedramienia wraz z pistoletem do postawy gotów. Przy czym opuszczeniu nie towarzyszą żadne inne ruchy, a wzrok nadal pozostaje skierowany w kierunku tarczy.

Za pierwszym sposobem przemawia dobrze wykształcona pamięć mięśniowa. Stosują go głównie zawodniczki z długim stażem i doświadczeniem. Jednak zdecydowanie częściej spotyka się rozwiązanie drugie, które jak się wydaje, upewnia w prawidłowym przyjęciu postawy, a w miarę zdobywania doświadczenia przede wszystkim wzmacnia poczucie pewności siebie.

Rezygnacja z wszelkich ruchów i kontroli przyrządów celowniczych ma uzasadnienie. Przedstawiono schematycznie wzajemne usytuowanie istotnych punktów celowania w dwóch, skrajnych położeniach (rys.1).

sylwetka

Rys.1. Przebieg linii celowania (cienka linia), podczas strzelania części szybkiej pistoletu sportowego.

Jak widać po opuszczeniu ramienia z zablokowanym łokciem i nadgarstkiem do pozycji gotów, nie można kontrolować położenia muszki, gdyż jej nie widać. Aby była ona widoczna zawodniczka musiałaby unieść koniec lufy. Podczas unoszenia konieczne byłoby wykonanie ruchu końca lufy w przeciwnym kierunku, czyli opuszczanie muszki w trakcie ruchu ramienia. To z kolei będzie powodować pracę dodatkowych mięśni i rozluźnienie nadgarstka. Zawodniczki dążą do utworzenia swoistego układu ruchowego unieruchamiającego postawę. Ruch „wejścia” do tarczy jest wykonywany w stawie barkowym z dołączonym ruchem kompensacyjnym tułowia. Jednak ruch tułowia jest ograniczany do niezbędnego minimum, a u wielu trudny do zaobserwowania.

Ruch wejścia do tarczy

Do przetworzenia obrazów wideo w wykresy, użyto technik komputerowych, które umożliwiły zmierzenie i podzielenie przebytej drogi ramienia podczas złożenia. Drogę podzielono na 24 równe odcinki gdzie 0 to punkt początkowy (pozycja gotów) i zarazem moment rozpoczęcia obrotu tarcz bądź włączenia się zielonego światła, a pełne uniesienie ramienia do rejonu celowania to punkt 24. W związku z tym, że kamera rejestrowała obraz z prędkością 25 klatek na sekundę uzyskano możliwość zmierzenia poszczególnych odcinków z dokładnością 0,04 sek. Uzyskane wartości przedstawiono na wykresach gdzie osie odwzorowują pokonaną drogę w odniesieniu do czasu.

Porównując tak powstałe wykresy, okazało się, że są niemal identyczne. Po nieznacznym uśrednieniu sporządzono wykres (rys.2), który można uznać za modelowy i zbliżony do wzorca stosowanego przez najlepsze zawodniczki.

wykres1

Rys. 2. Graficzna prezentacja ruchu ramienia podczas strzelania części szybkiej pistoletu sportowego

 Język spustowy i wzrok

Podczas ruchu wejścia do tarczy wyodrębniono umowne fazy. Przypisano do nich najistotniejsze elementy pracy na języku spustowym i miejsca skupienia uwagi wzroku. Zestawiono je w odniesieniu do upływającego czasu od chwili rozpoczęcia otwierania się tarczy, bądź włączenia światła sygnalizującego rozpoczęcie strzału (Tab.1).

 Tabela 1. Fazy ruchu, wyciskania języka spustowego i ustawienia wzroku, podczas pojedynczego strzału w czasie 3 sekund.

Czas od otwarcia

[sek]

Ramię

Język spustowy

Wzrok

0-0,2

Reakcja

 na otwarcie tarczy

Wstępny nacisk wybrany luz

Na tarczy

0,2-0,6

Przyśpieszenie

rozpoczęcie uniesienia ramienia

Utrzymanie

wstępnego nacisku

Na tarczy

0,6-0,9

Trwanie ruchu

uniesienia - stała prędkość

Rozpoczęcie zwiększania nacisku na język spustowy

Podąża w kierunku unoszonego ramienia
z równoczesnym zmniejszaniem głębi ostrości

0,9-1,9

Wyhamowanie

do zatrzymania

Wyciskanie

Ustawienie ostrości
 na przyrządach celowniczych

1,9-2,6

Trzymanie

 w rejonie celowania

Dokończenie precyzyjne wyciskania zakończone strzałem

Kontrola

 przyrządów celowniczych

 

Przebieg pracy na języku spustowym przedstawiono także w formie wykresu (Rys 3), gdzie osie odwzorowują zmiany siły nacisku w odniesieniu do czasu. Wartości sił określono na podstawie obserwacji i rozmów w przybliżeniu, gdyż nie było możliwości technicznych wykonania pomiarów podczas zawodów.

wykres2

Rys.3. Siła nacisku na język spustowy, podczas wejścia do tarczy w części szybkiej pistoletu sportowego.

 Autor: Krzysztof Rymski

Autor: Krzysztof Rymski

Podziel się