Preparaty nawilżające błonę śluzową nosa i gardła

Autor: Szandruk Marta, Skrzypiec-Spring Monika, Szeląg Ewa, Szeląg Adam

Błony śluzowe nosa i gardła filtrują, nawilżają i ogrzewają wdychane powietrze dlatego pełnią ważną rolę w procesie oddychania. Muszą one utrzymywać stale odpowiednią wilgotność pomimo stałego przepływu powietrza, którego ruch je wysusza. W tym celu są pokryte cienką warstwą śluzu, utrzymującego ich wilgotność. Uszkodzenia i wysuszenie błony śluzowej nosa i gardła mogą być spowodowane nadużywaniem głosu, długim przebywaniem w zbyt suchym powietrzu, np. w przegrzanych, klimatyzowanych, słabo nawilżonych pomieszczeniach, w warunkach małej wilgotności powietrza i nagłych wahań temperatury, a także niewłaściwym tzn. na ogół zbyt długim stosowaniem leków obkurczających naczynia krwionośne nosa. Do objawów tego schorzenia należą: uczucie suchości i drapania, chrypka, zaburzenia głosu, pochrząkiwanie, krwawienia z nosa lub paradoksalnie katar. W leczeniu najważniejsze jest unikanie czynników drażniących, oddychanie wilgotnym powietrzem, a także stosowanie preparatów nawilżających i przyspieszających regenerację śluzówki.

U niektórych osób uczucie suchości dotyczyć może błony śluzowej jamy ustnej i określane jest jako kserostomia, która z kolei może wchodzić w skład tzw. zespołu piekących ust (ang. burning mouth syndrome, BMS).

Rozróżnia się̨ kserostomię prawdziwą i rzekomą - objawową. Prawdziwa kserostomia wywołana jest zmniejszonym wydzielaniem gruczołów ślinowych przy niezmienionej błonie śluzowej (poniżej 0,1 ml/min, w sytuacji, gdy organizm jest dobrze nawodniony) lub z towarzyszącym jej zanikiem (i widocznymi zmianami w gruczołach ślinowych, zaś kserostomia objawowa spotykana jest u pacjentów odczuwających suchość́ i pieczenie błony śluzowej przy prawidłowej czynności ślinianek oraz braku objawów obiektywnych. Kserostomia objawowa jest często objawem chorób ogólnoustrojowych, takich jak: niewyrównana cukrzyca (poliuria), nadczynność tarczycy, hiperkalcemia, kamica i stany zapalne ślinianek, sarkoidoza, skrobiawica, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, twardzina, zespół Sjgrena, ostra niewydolność nerek. Częstą przyczyną zaburzonej czynności gruczołów ślinowych są przyjmowane przez chorych leki: opioidy, leki moczopędne, leki antycholinergiczne (przeciwdepresyjne, neuroleptyki, rozkurczowe, przeciwhistaminowe). U pacjenta z kserostomią występuje blada i sucha błona śluzowa jamy ustnej, język pozbawiony brodawek, spękany, zaogniony, cechy zapalenia śluzówek jamy ustnej lub kącików ust. Tym, zmianom towarzyszą: uszkodzenia mechaniczne oraz zwiększona podatność́ na owrzodzenia błony śluzowej, kandydoza jamy ustnej, próchnica, nieprzyjemny zapach z ust, uczucie pieczenia języka i warg, zaburzenia smaku, zmiana zabarwienia nabłonka jamy ustnej. Zmiany te powodują trudności w mówieniu, pogarszające jakość́ życia chorych, zmniejszenie ilości przyjmowanych pokarmów i płynów, co sprzyja odwodnieniu organizmu, a w efekcie nasila suchość́ śluzówek.

 

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 12, Wrocław, 2015,
ISBN 978-83-941103

Autor: Szandruk Marta, Skrzypiec-Spring Monika, Szeląg Ewa, Szeląg Adam

Podziel się