Relacje pomiędzy trenerem a sportowcem

„Odporność psychiczna to pojęcie złożone i trudne do zdefiniowania. Obejmuje poświęcenie i samozaparcie, ale co najważniejsze, nie może istnieć bez silnej woli, która pozwala wytrwać. To stan umysłu – można go nazwać charakterem w działaniu”.

Vince Lombardi

Autorzy: Kazimierz Kurzawski, Agata Kornacka

Oryginalność i twórczy charakter pracy to niemalże dwa główne wyznaczniki zawodu trenera. Próba powielenia metod, które kiedyś, lecz nie koniecznie dzisiaj były skuteczne może tylko prowadzić do zguby. Współczesny sport stawia przed trenerem wciąż nowe zadania. „Trener powinien śledzić postępy w swojej dyscyplinie, brać udział w konferencjach i szkoleniach oraz korzystać z najnowszej literatury krajowej i zagranicznej. Tylko stałe uzupełnianie swojej wiedzy, nabywanie nowych nawyków i umiejętności, będzie warunkowało sprawność i skuteczność jego pracy” (Kurzawski, Miszkiewicz 1997).

„Wymagania wobec kwalifikacji zawodowych trenera są bardzo duże, gdyż dotyczą zrozumienia i posługiwania się w pracy metodami stosowanymi w naukach przyrodniczych, humanistycznych i technicznych. We współczesnym sporcie wyczynowym sukcesy zawodowe odnosić mogą jedynie szkoleniowcy, którzy nie tylko chętnie zdobywają wiedzę, ale przede wszystkim ci spośród nich, którzy pod wpływem tej wiedzy proces treningowy usprawniają” (Naglak 1987).

„Głównym celem pracy trenera jest pomnażanie potencjału sił fizycznych i psychicznych i wykształcenie w nich umiejętności uwalniania w odpowiednich momentach tych zasobów, a także dotarcie do jego serca i rozumu i skłanianie zawodnika , aby był on maksymalnie zaangażowany w proces treningu i pragnął zostać mistrzem” (Herzig 2002). Dlatego też nie bez znaczenia mówi się o nieodzowności wiedzy psychologicznej w działalności trenera. „Powinien on odwoływać się przede wszystkim do osobistych motywacji i oczekiwań swoich podopiecznych” (Rutkowski 2003), a bez wgłębiania się w tą dziedzinę będzie to niemożliwe do wykonania.

Zawodnik musi wykazać się ogromną odpornością psychiczną, by móc osiągnąć sukces. Bywają sytuacje, że na zawodach sytuacja przeistacza się w grę emocji, gdzie główne miejsce zajmuje żelazna wola, odwaga, wiara we własne siły i umiejętności. I właśnie w takich to momentach trener może odgrywać kluczowe znaczenie. Lecz najpierw musi doskonale poznać swojego podopiecznego. Jego oddziaływanie wychowawcze może doprowadzić bądź to do zwycięstwa bądź do porażki. W tych ważnych chwilach startu, kiedy to pojawia się u strzelca lęk, spowodowany obawą przed złym wynikiem, spowodowana brakiem wiary we własne możliwości i umiejętności trener powinien umiejętnie zmotywować zawodnika do wysiłku, obniżyć jego obawy przed niepowodzeniem, dodać odwagi, otuchy itp.

„Trener w czasie zawodów powinien zachować spokój, służyć zawodnikom pomocą i informacjami, wskazując na znaczenie psychologicznego oddziaływania trenera nie tylko w czasie zawodów, ale i bezpośrednio po ich zakończeniu, przy wspólnym podsumowaniu wyników” (Hoffman 1973 za Żukowski 1989).

Niezwykle istotny staje się, zatem fakt, iż zawód trenera to niesłychanie odpowiedzialna i trudna rola, która objąć może odpowiednio do tego przygotowana, mająca specjalistyczną wiedzę i duże doświadczenie osoba. Młody człowiek podejmując się, bowiem wyzwania - jakim jest niewątpliwie współczesny sport wyczynowy, oddaje się w ręce swojego trenera, mając do niego bezgraniczne zaufanie.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

 Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 4, Wrocław, 2007.

Autor: Kurzawski Kazimierz, Kornacka Agata

Podziel się