Style radzenia sobie w sytuacjach trudnych oraz poziom lęku wśród zawodników uprawiających strzelectwo sportowe

Autor: Jan Blecharz, Mariusz Czernia

Wprowadzenie

Zarówno sytuacje treningowe jak i sam udział w zawodach obfitują w wiele sytuacji trudnych. Zawodnik chcący odnosić sukcesy powinien posiadać umiejętności radzenia sobie z nimi.

Kiedy mówimy o stanach emocjonalnych towarzyszących zawodnikowi w czasie zawodów sportowych najczęściej używamy słów: pobudzenie, lęk, stres.

Podczas gdy pobudzenie kojarzymy pozytywnie, słowo lęk wzbudza w nas trwogę, a jego obecność w życiu codziennym traktujemy jako zło konieczne.

Lęk można określić jako „negatywny stan emocjonalny połączony z uczuciem nerwowości, zaniepokojenia oraz napięcia związanego z pobudzeniem fizycznym” (Jarvis, 2003 s. 59).

Powszechna jest opinia, że w każdym z nas istnieje namiastka tak rozumianego lęku. Jego występowania doświadczamy wtedy, gdy odczuwamy przyspieszoną pracę serca, przyspieszony oddech, „kłucie w żołądku” czy „zimne poty”. Takie fizjologiczne objawy nazywa się lękiem somatycznym.

Teoria stref optymalnego funkcjonowania (ang. Zone of Optimal Functioning - ZOF) (Jarvis, 2003) wyjaśnia, dlaczego zawodnicy reagują w odmienny sposób w obliczu startu. Koncepcja J. Hanina (ibidem) zakłada, że każdy sportowiec ma swój optymalny poziom lęku, w którym najlepiej się czuje i funkcjonuje. Gdy sportowiec uzyska ten stan w czasie rozgrywania zawodów, wówczas uzyskuje wynik na miarę swoich aktualnych możliwości. Potrafiąc określać swój preferowany poziom pobudzenia i lęku, zawodnicy mogą nimi manipulować w zależności od zapotrzebowania, a więc stymulować się do działania lub relaksować.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 5, Wrocław, 2005,
83-89829-06-01.

Autor: Blecharz Jan, Czernia Mariusz

Podziel się