Kreatyna – czy znajdzie zastosowanie w strzelectwie sportowym?

Autor: Skrzypiec-Spring Monika, Zając Bogdan, Szeląg Adam

Kreatyna (kwas β-metyloguanidynooctowy) jest jedną z  najczęściej stosowanych substancji dozwolonych u sportowców, która poprawia wydolność tlenową i beztlenową oraz zwiększa masę i po treningu także siłę mięśni. Ten związek jest zakwalifikowany przez COMS (Centralny Ośrodek Medycyny Sportowej) i Komisję Medyczna PKOl (Polskiego Komitetu Olimpijskiego) do grupy suplementów A, w której j znajdują się środki o udowodnionej skuteczności w oparciu o metaanalizy wyników randomizowanych badań klinicznych.

Kreatyna jest substancją endogenną występującą głównie w komórkach mięśniowych, której synteza z  metioniny, argininy i  glicyny  odbywa się w  trzustce, nerkach lub wątrobie. W  niewielkich ilościach syntezowana jest również w mózgu oraz jądrach. Z tych tkanek wraz z krwią kreatyna transportowana jest do miocytów za pomocą białka transportującego kreatynę (CRT), które także bierze udział w przenikaniu kreatyny do centralnego układu nerwowego.

Zawartość kreatyny w organizmie mężczyzny o masie 70 kg wynosi w przybliżeniu 120 g, a dzienna produkcja kreatyny wynosi ok. 2 g. W komórkach mięśniowych 30–40 % kreatyny występuje w postaci wolnej a 60-75 % w postaci fosforanu. Skurcz mięśni wymaga zużycia całkowitego zapasu adenozyno-5′-trifosforanu (ATP – adenozynotrójfosforan) w mięśniach. Reakcja odbudowy ATP zachodzi w mitochondriach komórki, w których fosforan kreatyny stanowi źródło grup N-fosforylowych, niezbędnych do syntezy ATP z ADP w odwracalnej reakcji katalizowanej przez kinazę kreatyninową. Mitochondria z jednej strony dostarczają komórce energii do życia, ale biorą one również udział w produkcji wolnych rodników tlenowych, regulacji wewnątrzkomórkowego stężenia wapnia i w przedwczesnej śmierci komórki. Kreatyna możezatem wpływać na mechanizmy antyoksydacyjne, wewnątrzkomórkowe stężenie wapnia, glutaminianu i ich transport przez pory mitochondrialne.

Kreatyna jest stosowana dość powszechnie w sporcie w celu...

 

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 15, Wrocław, 2018,
ISBN 978-83-941103-3-8

Autor: Skrzypiec-Spring Monika, Zając Bogdan, Szeląg Adam

Podziel się