Leczenie i profilaktyka zespołu suchego oka

Autor: Szandruk Marta, Skrzypiec-Spring Monika, Szeląg Adam

Zespół suchego oka (łac. xerophtalmia, keratoconjunctivitis sicca, ang. Dry Eye Syndrome) jest schorzeniem oczu spowodowanym brakiem łez w stosunku do potrzeb, tzn. albo niedostatecznym wydzielaniem łez albo nadmiernym ich parowaniem. Istotą tego zespołu są zmiany patologiczne w składzie, ilości, stabilności i napięciu tzw. filmu łzowego, co w konsekwencji prowadzi do złuszczania się nabłonka spojówki i rogówki, a w skrajnych przypadkach może doprowadzić nawet do utraty wzroku. Objawy zespołu suchego oka są opisywane zwykle jako uczucie piasku pod powieką, uczucie drapania, obecności ciała obcego pod powieką, którym towarzyszą przekrwienie spojówek, zmęczenie oczu, wymuszone mruganie, trudności przy ruchach powiek, swędzenie powiek podczas mrugania, nadwrażliwość na światło, uczucie ucisku w oczach, występowania bólu oczu w nocy, śluzowa wydzielina, zbieranie się wydzieliny w kątach zewnętrznych. Czasem w worku spojówkowym stwierdza się ciągnące, trudne do usunięcia nitki śluzu. U pacjentów z bardziej zaawansowanym, przewlekłym schorzeniem mogą występować zaburzenie widzenia, ból i światłowstręt, ograniczenie ruchomości powiek. Paradoksalnie do nazwy schorzenia, w początkowych okresach choroby może występować wzmożone łzawienie, tzw. krokodyle łzy. Dolegliwości mogą występować w różnych porach dnia: rano ponieważ w nocy nie są produkowane łzy, ale także wieczorem, po całodziennym narażeniu na niekorzystne warunki środowiska. Objawy zespołu suchego mogą przybrać postać uogólnionego dyskomfortu, z uczuciem ciała obcego a w ciężkich postaciach dolegliwości mogą całkowicie uniemożliwić codzienne życie pacjenta.

Mechanizm działania filmu łzowego

Łzy to złożona substancja, która w niezwykle wymyślny sposób utrzymuje się na powierzchni oka. W prawidłowych warunkach powierzchnia gałki ocznej pokryta jest stale substancją nazywaną cienkim filmem łzowym o grubości około 6-10 mikrometrów. Składa się on z trzech warstw: dolnej – mucynowej (około 0,5% całkowitej grubości filmu), środkowej – wodnej (ponad 98% filmu) i powierzchniowej – lipidowej (1% grubości filmu). Każda z tych warstw odpowiada za inne czynności, a wszystkie razem umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku. Warstwa dolna – mucynowa umożliwia utrzymywanie się łez na powierzchni oka, druga warstwa – wodna magazynuje tlen dla rogówki, a dodatkowo zawarte w niej substancje antybakteryjne (m.in. lizozym) chronią oko przed zakażeniami z zewnątrz. Trzecia warstwa stabilizuje film łzowy, tzn. zapobiega wysychaniu łez przez zmniejszanie parowania i wymiany ciepła.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 12, Wrocław, 2015,
ISBN 978-83-941103

Autor: Szandruk Marta, Skrzypiec-Spring Monika, Szeląg Adam

Podziel się