Narażenie na hałas w strzelectwie sportowym

Autor: Skrzypiec-Spring Monika, Spring Adam, Skrzypiec Dominika

Hałas, podobnie jak inne dźwięki, jest wynikiem drgań wprawionych w ruch cząsteczek powietrza, które rozchodzą się w postaci fal akustycznych. Podstawowe wielkości charakteryzujące hałas to ciśnienie akustyczne i częstotliwość.

Częstotliwością określamy liczbę okresów drgań, jakie wykonują cząsteczki powietrza w jednostce czasu i wyrażamy ją w hercach (Hz). Ucho ludzkie przystosowane jest do odbioru fal dźwiękowych o częstotliwości wahającej się od 16 do 20000 Hz. Hałasy o niskich częstotliwościach odbierane są jako dźwięki niskie, natomiast hałasy o wysokich częstotliwościach odbierane są jako dźwięki wysokie.

Ciśnienie akustyczne to różnica pomiędzy chwilową wartością ciśnienia powietrza w momencie przejścia fali akustycznej, a wartością ciśnienia atmosferycznego. Wartość tą wyrażamy w Pascalach (Pa). Ze względu na szeroki zakres zmian ciśnienia akustycznego (od 0,00002 do 200 Pa) w praktyce stosowana jest nowa wielkość, czyli tzw. poziom ciśnienia akustycznego lub inaczej poziom natężenia dźwięku. Opiera się on na skali logarytmicznej a jego jednostką jest jeden bel. Ponieważ bel jest jednostką zbyt dużą, w praktyce używa się decybeli (dB). Hałasy o niskich poziomach ciśnienia akustycznego odbierane są jako ciche, a o wysokich poziomach ciśnienia akustycznego jako głośne. Ponieważ czułość ludzkiego słuchu zmienia się w zależności od częstotliwości hałasu, w praktyce stosuje się poziomy ciśnienia akustycznego skorygowane odpowiednimi charakterystykami częstotliwościowymi (charakterystyki A, C, i G) określane odpowiednio jako dźwięk A, B i C.

Ze względu na charakter zmian poziomu ciśnienia akustycznego w czasie, wyróżniamy hałasy ustalone oraz hałasy nieustalone. Hałas ustalony występuje wówczas, gdy zmiany jego poziomu dźwięku A nie przekraczają 5 dB, a hałas nieustalony, gdy zmiany poziomu dźwięku A są większe od 5 dB. Rodzajem hałasu nieustalonego jest hałas impulsowy, w przypadku którego występuje jeden lub kilka impulsów dźwiękowych o czasie trwania krótszym niż 1 sekunda.

Broń jest źródłem hałasu impulsowego o czasie trwania impulsu dźwiękowego poniżej 10 ms. Podczas strzału hałas generowany jest przez inicjację ładunku miotającego i towarzyszący jej gwałtowny wzrost i spadek lokalnego ciśnienia atmosferycznego, przekroczenie przez pocisk bariery dźwięku oraz ruch części broni w przypadku broni samopowtarzalnej.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 6, Wrocław, 2009,
ISBN 978-83-928836-4-7

Autor: Skrzypiec-Spring Monika, Spring Adam, Skrzypiec Dominika

Podziel się