Podstawowe zasady taperingu (ograniczania obciążeń) w mikrocyklach startowych

Autorzy: Kosendiak Jan

Wprowadzenie

Powszechnie znana i powszechnie stosowana w praktyce trenerskiej jest zasada zmniejszania obciążeń treningowych przed zawodami sportowymi. Chodzi o to, aby sportowiec przystępował do startu wypoczęty fizycznie i psychicznie, a jego organizm był w fazie superkompensacji. Czynnik czasu jest w sporcie niezwykle istotny. Nie chodzi bowiem o to, aby sportowiec w ogóle poprawiał swój poziom wytrenowania a co za tym idzie wyniki sportowe. Ważne jest, aby prezentował swoje maksymalne możliwości, wykorzystywał swój potencjał zdobyty w procesie treningowym podczas konkretnych zawodów sportowych, w wyznaczonym  znacznie wcześniej dniu, a nawet o określonej godzinie. Precyzyjne sterowanie „formą sportową” jest jednym z podstawowych problemów praktycznych, z którymi spotyka się każdy trener w swojej pracy.

Od pewnego czasu w piśmiennictwie światowym używa się terminu „tapering” na określenie zmniejszenia obciążeń treningowych przed zawodami głównymi.

Definicja taperingu

Na określenie modyfikacji planu treningowego w ostatnich dniach przed zawodami używa się różnie definiowanych określeń. Próbując przygotować najwyższą formę sportowca na zawody, trener obniża obciążenie przed występem. Stosowane w tym czasie zmniejszenie obciążenia określa się jako tapering. Niedawno Mujika i Padilla określili tapering jako „narastające, nieliniowe obniżenie obciążenia treningowego w pewnym okresie o zmiennej długości, w celu obniżenia napięcia fizjologicznego i psychicznego związanego z codziennym treningiem oraz zoptymalizowania wyników sportowych”  [Bompa Haff 2009]. Definicja ta stanowi pewne rozszerzenie określeń tradycyjnych, co powoduje pewne następstwa w planowaniu taperingu.

Podstawowy cel taperingu

Celem taperingu jest optymalizacja wyników sportowca w określonym czasie. Osiąga się to zwykle przez systematyczne obniżanie obciążenia treningowego, by zmniejszyć  zmęczenie, zarówno fizjologiczne jak i psychiczne, powstające w odpowiedzi na trening. Tapering umożliwia sportowcowi odnowę po treningu, czego następstwem jest poprawa wyników. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w światowym piśmiennictwie, z którego wynika, że zmęczenie obniża się wskutek taperingu, natomiast sprawność nieco wzrasta, czego skutkiem jest poprawa wyników. Kiedy zmęczenie zanika wskutek taperingu, sportowiec może odczuć znaczące, dodatnie zmiany psychiczne, jak zmniejszenie odczuwania wysiłku i uczucia zmęczenia oraz poczucie przypływu sił życiowych. Fakty te wskazują, że na początku okresu taperingu zaszła już wprawdzie adaptacja do treningu, ale zapewne jest ona maskowana przez nagromadzone zmęczenie, natomiast adaptacja psychiczna pojawia się jako skutek taperingu. Jest ona zatem zjawiskiem umożliwiającym obniżenie zmęczenia zarówno fizjologicznego, jak i psychologicznego, co z kolei skutkuje poprawą wyników. Zależność pomiędzy stosowanymi wielkościami obciążeń treningowych a formą sportową (dyspozycją sportowca do uzyskiwania najwyższych wyników w trakcie zawodów sportowych) przedstawiono schematycznie na rys. 1.

 

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 11, Wrocław, 2014,
ISBN 978-83-928836-6-1

Autor: Kosendiak Jan

Podziel się