Problem adaptacji do zmiany stref czasowych w strzelectwie sportowym. Test aklimatyzacyjny przed Igrzyskami Olimpijskimi w Pekinie

Autor: Monika Skrzypiec-Spring, Adam Spring

Złe samopoczucie podczas podróży związanej ze zmianą co najmniej 3 stref czasowych, zwane „jet-lag” lub „zespołem długu czasowego”, wynika z powolnej adaptacji wewnętrznego zegara biologicznego do nowych warunków. Ten wewnętrzny zegar dostosowuje się głównie do zmian nasilenia światła w czasie doby. Niemniej jednak wpływ na samopoczucie mogą mieć również czynniki związane z wielogodzinną podróżą lotniczą, a nie ze zmianą stref czasowych, takie jak odwodnienie, niska wilgotność powietrza, brak posiłków, zmniejszona ilość ruchu, niskie pO2 i zakrzepica żylna. Zmiany tego typu, będące wynikiem zmęczenia podróżą, manifestują się uczuciem wyczerpania i bólem głowy oraz ustępują następnego dnia po przespanej nocy. Natomiast objawy „zespołu długu czasowego” objawiają się właśnie zaburzeniami snu i ustępują po kilku dniach (trwają z reguły do 6 dni). Zjawisko „zespołu długu czasowego” jest bardziej nasilone przy lotach z zachodu na wschód niż ze wschodu na zachód.

Objawy „zespołu długu czasowego” obejmują:

  • zaburzenia snu: trudności w zasypianiu (głównie przy locie na wschód), zbyt wczesne budzenie się (głównie przy locie na zachód), sen przerywany (budzenie się po krótkim okresie snu),
  • osłabioną sprawność fizyczną i psychiczną, zaburzenia koncentracji, spowolnioną reakcję, zawroty głowy,
  • uczucie zmęczenia,
  • zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, biegunki, częste oddawanie moczu, zmniejszony apetyt.

Po podróży na wschód ludzie mogą nie czuć się zmęczeni, a ich głównym problemem są kłopoty z zaśnięciem mimo późnej pory lub wczesne wybudzanie się w środku nocy. Zasypiają oni dopiero wtedy, gdy pojawia się świt następnego dnia. Opisywane zjawisko częściej występują u ludzi po 60 roku życia, a także u osób, które nie przemierzały dotąd tej trasy. Znaczenie „treningu” w adaptacji do długu czasowego ma istotne znacznie i pozwala ono na nauczenie się efektywniejszego przystosowania do zmiany stref czasowych. Ludzie „skowronki” mają mniejsze trudności z adaptacją niż ludzie „sowy”. Podobnie ludzie w lepszej formie fizycznej lepiej znoszą zmiany kroku zegara biologicznego.

Objawy związane z podróżą obejmują:

 

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 5, Wrocław, 2005,
ISBN 83-89829-06-01.

Autor: Skrzypiec-Spring Monika, Spring Adam

Podziel się