Problematyka efektywnej komunikacji trener – zawodnik

Wprowadzenie

Każdy z nas, zarówno w sytuacjach prywatnych jak i zawodowych podejmuje codzienne rozmowy z wieloma ludźmi. Najczęściej nie zastanawiamy się wtedy, jakie znaczenie ma dla tych rozmów sposób porozumiewania się.

Dopiero w sytuacjach krytycznych, wymagających zarówno bardzo dobrego zrozumienia rozmówcy lub wywarcia na niego wpływu poprzez nasz komunikat, zauważamy w jak mało efektywny sposób porozumiewamy się z innymi ludźmi.

Dotyczy to szczególnie sytuacji treningowych i startowych, gdyż tylko taki trener, który potrafi wpływać na różne sfery funkcjonowania zawodnika (motywację, myślenie taktyczno-techniczne itp.) dzięki łatwości komunikowania się może odnieść sukces.

Ponieważ do sportu garną się osoby nierzadko przejawiające wybujały indywidualizm, egocentryzm, potrzeby uznania i sukcesu, to umiejętność postępowania z nimi, a więc i komunikacji, nabiera olbrzymiego znaczenia.

Ogólny zarys teorii komunikacji

Co właściwie oznacza termin "komunikacja” w tym ujęciu? W najszerszym znaczeniu porozumiewanie się, czyli komunikacja, jest procesem, dzięki któremu jednostka przekazuje i otrzymuje informacje. Informacjami tymi mogą być fakty, myśli lub uczucia; można je wymieniać różnymi sposobami, na przy­kład za pomocą mowy, gestów i symboli.

Jeżeli ludzie umieją robić dobry użytek z tego procesu, wówczas porozumiewanie się nabiera dodatkowego znaczenia - umożliwia zbliżenie poglądów i zacieśnienie wzajemnych związków (Zimbardo, 1968).

Człowiek ma potrzebę kontaktu z drugim człowiekiem. Możli­wość odbycia rozmowy, wymiany poglądów, zaprezentowania siebie poprzez dialog sprawia, że zyskujemy poczucie uczestnictwa w świecie zdarzeń i ludzi. Komunikacja jest jednym z najbardziej podstawowych i prawdopodobnie najważniejszym sposobem regulowania stosunków międzyludzkich. Widać to również wyraźnie w procesie komunikacji pomiędzy trenerem a zawodnikiem a relacje w diadach (parach) stanowią najważniejszą część procesu szkoleniowego. Na tym poziomie przekazywane są treści najbardziej osobiste, a zarazem najistotniejsze dla proces ukształtowania zawodnika. Komunikowanie się dwu osób jest elementem pośredniczącym pomiędzy ich stanami psychicznymi. Stwarza trenerowi i zawodnikowi możliwość wymiany informacji na temat motywacji i celów związanych z treningiem i startem oraz posiadanej wiedzy związanej z dyscypliną. Należy pamiętać, że „komunikowanie się polega na przekazywaniu wiadomości” (Niebrzydowski, 1989).

Model procesu porozumiewania się międzyludzkiego zawiera siedem podstawowych elementów:

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwiązania szkoleniowe), zeszyt nr 3, Wrocław, 2006.

Autor: Nowicki Dariusz