Przyrządy celownicze w pistolecie sportowym

Autor: Rymski Krzysztof

Rozpoczynający trening strzelecki nie zawsze mają wpływ na wybór broni, a tym bardziej akcesoriów na niej zainstalowanych.

Zazwyczaj najmniej uwagi zwraca się na przyrządy celownicze, które zamontowane przez producenta dla statycznego i anonimowego użytkownika, tylko przez przypadek mogą spełniać potrzeby konkretnego strzelca. Nieumiejętny dobór w przypadku szkolenia może wykształcać złe odczucia i nawyki uniemożliwiające osiągnięcie mistrzostwa sportowego, a niewłaściwy ich obraz blokuje wykonanie innych czynności składających się na pojedynczy strzał. Spróbujmy określić, dlaczego tak się dzieje, oraz co jest tego powodem.

Bodaj największą zmienną są różnice w budowie ciała i postawie strzeleckiej, które z kolei wpływają na odległość przyrządów celowniczych od oka. Prześledźmy, jakie z tego powodu powstają różnice.

Dla wykazania zależności przyjąłem, że używamy pistoletu pneumatycznego gdzie odległość muszki od szczerbinki wynosi 35 centymetrów i strzelanie odbywa się do tarczy regulaminowej na odległość 10 metrów. Rysunek 1 przedstawia przykładowe proporcje tych samych przyrządów widzianych przez osoby o małej i dużej odległości ich od oka. Z taką sytuacją spotkamy się wówczas, gdy z tej samej broni trenują na przykład wysoki chłopiec i niska dziewczyna.

   min_rys_1

Rys. 1. Obraz tych samych przyrządów celowniczych widziany przez strzelców o różnej odległości oka od przyrządów celowniczych

Aby uzyskać taki sam obraz dla osób o różnych wartościach linii oko – przyrządy celownicze, należy muszkę i szczerbinkę dobierać indywidualnie. Wyliczenie ich szerokości i wzajemnych proporcji przedstawia tabela 1, gdzie jako wzorcowy przyjęto obraz z rys. 2. Jak widać dla uzyskania identycznych obrazów, konieczna jest zmiana szerokości muszki, szczerbiny i wzajemnych ich proporcji.

min_rys_2 

Rys. 2. Wzorcowy obraz przyrządów celowniczych

Tab. 1. Szerokość przyrządów celowniczych pozwalająca uzyskać taki sam obraz przy różnych ich odległościach od oka

Odległość
oko – szczerbinka (cm)

Szerokość
szczerbinki (mm)

Szerokość
muszki (mm)

Proporcje

szczerbinka / muszka

50

3

2,5

1,2

60

3,6

2,8

1,28

70

4,2

3,1

1,35

80

4,8

3,4

1,41

 

Prowadzący szkolenie, biorąc pod uwagę te zależności, mogą stosując proste wyliczenia świadomie decydować, z jakim obrazem przyrządów będą trenowali poszczególni zawodnicy. Jego wielkość w odniesieniu do tarczy i proporcje muszki do szczerbiny mają spore znaczenie i powinny być przede wszystkim dopasowane do poziomu wyszkolenia. W pewnym uproszczeniu można przyjąć, że początkujący strzelcy powinni używać szerokich szczerbinek z dużymi prześwitami bocznymi (rys. 3), a w miarę wzrostu umiejętności i statyki broni zmniejszać je, przy uwzględnieniu indywidualnych uwarunkowań.

Większość modeli pistoletów sportowych ma możliwość regulacji szerokości i głębokości przyrządów, co znacznie upraszcza ich dopasowanie.

min_rys_3 

Rys. 3. Proporcje przyrządów celowniczych dla rozpoczynających naukę strzelania

Pomocne w trafnym doborze mogą być także trenażery. Przy ich pomocy możemy obiektywnie oceniać statykę broni w odniesieniu do tarczy. Rysunek 4 przedstawia zarejestrowane przy pomocy trenażera SCATT zapisy pojedynczych strzałów, gdzie na podstawie zachowania się pistoletu zawodnika początkującego i klasy mistrzowskiej, widać dużą różnicę w wielkości rejonów celowania.

min_rys_4 

Rys. 4. Rejestracja strzału zawodnika początkującego i klasy mistrzowskiej

Należy przyjąć, że podczas celowania muszka nie powinna stykać się ze szczerbinką, ani z czarnym kołem celowniczym. Możemy to osiągnąć poprzez dopasowanie prześwitów bocznych, oraz odległości przyrządów celowniczych od czarnego koła celowniczego. Obraz i sposób umiejscowienia rejonu celowania dla różnej statyki broni przedstawia rysunek 5.

min_rys_5 

Rys. 5. Umiejscowienie przyrządów celowniczych (średniego punktu celowania) na tle tarczy zależnie od wielkości rejonu celowania

Przy doborze przyrządów celowniczych należy także brać pod uwagę znaczenie subiektywnego wrażenia ich zachowania się, który ma ścisły związek z wzajemnymi proporcjami i tak na przykład:

  • Przyrządy „ciasne” (wąskie prześwity boczne) przy strzelaniu konkurencji precyzyjnych wyolbrzymiają ruchy, co często jest przyczyną trudności w prawidłowym wykonaniu innych elementów strzału.
  • Strzelanie konkurencji szybkich wymaga przyrządów „luźniejszych” (szerokie prześwity boczne), które przyspieszają i ułatwiają decyzję.

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 2, Wrocław, 2005.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 2, Wrocław, 2005,
ISBN 83-89829-12-6.

Autor: Rymski Krzysztof

Podziel się