Psychologia i technologia sztuki celowania w dokładnych strzelaniach sportowych – wybrane zagadnienia psychologiczno-techniczne

Autor: Zbigniew Haber

Wstęp

Z punktu widzenia sprawności strzeleckiej, skuteczne celowanie musi w momencie dociśnięcia języka spustowego gwarantować właściwe warunki (nie tylko optyczne), niezbędne do uzyskania na tarczy wyników adekwatnych do poziomu technicznego zawodnika. Z TECHNICZNEGO punktu widzenia, w fazie gotowości do oddania strzału, celowanie ma za zadanie doprowadzić do precyzyjnego usytuowania broni względem środka tarczy bez pomocy optycznych przyrządów celowniczych, a dokładnie dzięki precyzyjnej ocenie odległości pomiędzy obrzeżem czarnego punktu tarczy oraz krawędzią muszki oraz ustabilizowania tonusu mięśniowego. Natomiast z PSYCHOLOGICZNEGO punktu widzenia, celowanie także musi doprowadzić do umożliwienia bezbłędnej identyfikacji FAZY GOTOWOŚCI, zainicjowania i dociśnięcia języka spustowego podczas (ani przed ani po), płynnie i bez przerywania tej fazy. Musi także umożliwić odczytanie wzrokowe i mięśniowe reakcji broni i ciała strzelca podczas i po strzale, co powinno doprowadzić do adekwatnej samooceny bez udziału obrazu przestrzeliny na tarczy oraz zagwrantowanie niezmienności tonusu mięśniowego aż do zakończenia procesu celowania (dokonania samooceny).

Jeżeli celowanie postrzegamy jako element rozegrania całej konkurencji, a nie tylko jakiegoś pojedynczego strzału, z łatwością dostrzeżemy, że proces celowania podlega zmęczeniu, co wpływa na jego efektywność. Błędy percepcyjne celującego strzelca posiadają zazwyczaj dwie grupy przyczyn:

  1. mięśniowe; związane bądź z akomodacją oka, bądź ogólnym zmęczeniem fizycznym
  2. psychologiczne, przeważnie związane z niewłaściwym pobudzeniem i hamowaniem ośrodków ruchowych centralnego układu nerwowego lub koncentracją uwagi.

Strategia: obudź w sobie artystę - niech rzeźbi olbrzyma

Zdarza się niejednokrotnie, że niektóre rozwiązania techniczne które wydawały się niezawodnie funkcjonować na treningach, „nie chcą” funkcjonować podczas zawodów, a przynajmniej nie w newralgicznych momentach. Dosyć często pod presją, strzelcy odczuwają niepokój na wiele godzin, a nawet na wiele dni czy tygodni przed startem w ważnych zawodach. Sama obecność niepokoju zazwyczaj wpływa mobilizująco. Sukces lub porażka zależą jednak od tego czy będą w stanie zdominować ten niepokój, czy też niepokój przejmie kontrolę nad nimi. Sztuka celnego strzelania polega w dużej mierze właśnie na umiejętności opanowywania niepokoju, który zwykle oddziałuje paraliżująco na kontrolę umysłu nad ciałem, na kontrolę nad rozwojem zdarzeń, a nawet jest w stanie wywoływać arytmie, „ściskanie w dołku”, nadmierne pocenie, drżenie rąk i nóg, etc.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 4, Wrocław, 2007.

Autor: Haber Zbigniew

Podziel się