Zespoły bólowe barku a strzelectwo sportowe

Autor: Zakrzewski Tomasz, Skrzypiec-Spring Monika, Bugajski Andrzej

Strzelectwo sportowe, a w szczególności strzelanie z pistoletu, charakteryzuje się jednostronnym obciążeniem układu ruchu a zwłaszcza obręczy barkowej po stronie zaangażowanej kończyny górnej. Może to prowadzić do zmian, początkowo czynnościowych, a następnie strukturalnych w zakresie barku, które są przyczyną dolegliwości bólowych utrudniających prawidłowe oddanie strzału i tym samym zmniejszających możliwości uzyskania dobrego wyniku przez sportowca.

Bark jest stawem o największym zakresie ruchomości w organizmie człowieka. Bark, a właściwie obręcz barkowa, składa się z kilku stawów biorących udział w ruchu kończyny górnej: stawu ramiennego, zwanego też ramienno-łopatkowym, stawu barkowo-obojczykowego oraz stawu mostkowo-obojczykowego. W skład obręczy barkowej wchodzi również struktura pomiędzy powierzchnią brzuszną łopatki, a ścianą klatki piersiowej, która nie posiada tradycyjnych elementów stawowych i określana jest jako staw funkcjonalny. Współdziałanie wszystkich tych elementów stwarza duże możliwości ruchowe, bowiem ruchy mogą odbywać się w nieskończenie wielu osiach.

Elementy kostne wchodzące w skład barku utrzymywane są we wzajemnym kontakcie przez tzw. stabilizatory bierne czyli torebki stawowe oraz więzadła. Torebka stawowa stawu ramiennego jest obszerna i słabo stabilizuje staw, umożliwia natomiast obszerny zakres ruchów. Więzadła to elementy włókniste o ograniczonej rozciągliwości, które można by porównać do olinowania masztów statku. Ustalają one powierzchnie stawowe względem siebie, uniemożliwiając ruch w stawie poza ograniczonym spektrum.

Ruch czynny w barku możliwy jest dzięki współdziałaniu mięśni. Do najważniejszych mięśni zaliczamy mięśnie tzw. stożka rotatorów: mięsień nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy i podłopatkowy, które uczestniczą w  ruchach odwodzenia i rotacji ramienia (ruch wykonywany podczas składania się do strzału z pistoletu). Ich ścięgna obejmują głowę kości ramiennej od góry, przodu i tyłu, nie tylko umożliwiając te ruchy, ale również stabilizując głowę w panewce współdziałając ze stabilizatorami biernymi (obrąbek stawowy, więzadła, torebka stawowa) i  powodują, że głowa kości ramiennej w czasie ruchów ramienia pozostaje na swoim miejscu, czyli w panewce.  Do podstawowych mięśni poruszających ramię należy również mięsień naramienny. Położony jest najbardziej powierzchniowo, umożliwiając między innymi odwodzenie w stawie (ruch ramienia w trakcie składania się do strzału z pistoletu). Do innych mięśni zaangażowanych w ruchy w barku zaliczamy liczne mięśnie ramienia, klatki piersiowej i grzbietu: dwugłowy ramienia, trójgłowy ramienia, obły większy, piersiowy większy, piersiowy mniejszy, kruczo-ramienny, najszerszy grzbietu, czworoboczny, równoległoboczne, dźwigacz łopatki, podobojczykowy i zębaty przedni.  

Dzięki tak złożonej budowie powstaje doskonały mechanizm kompensacyjny umożliwiający funkcjonalny zakres ruchomości nawet przy uszkodzeniu jednego z elementów barku, np. któregoś z mięśni lub stawów.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 8, Wrocław, 2011,
ISBN 978-83-928836-5-4

Autor: Zakrzewski Tomasz, Skrzypiec-Spring Monika, Bugajski Andrzej

Podziel się