Znaczenie witaminy D i zalecenia dotyczące jej stosowania w aspekcie strzelectwa sportowego

Autor: Skrzypiec-Spring Monika, Ceremuga Ireneusz, Kwiatkowska Joanna, Szeląg Adam

Wstęp

Pojęcie witamina D nie jest precyzyjne. Nazwa „witamina D” używana w języku potocznym, a także często przez specjalistów, obejmuje grupę rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych związków, które mają liczne właściwości. Historycznie pojęcie witamina D odnosi się do dwóch związków - ergokalcyferolu - wit. D2 występującego w roślinach i drożdżach oraz cholekalcyferolu - wit. D3 występującego u zwierząt. Oba te związki mają liczne właściwości, których wspólną cechą było zapobieganie i możliwość leczenia krzywicy. Dzisiaj wiadomo, że witamina D jest w rzeczywistości bardziej hormonem niż witaminą, a jej rola nie ogranicza się tylko do wpływu na strukturę i czynność kośćca przez zwiększanie wchłaniania wapnia i warunkowania skutecznego działania parathormonu. Receptory dla aktywnych postaci witaminy D są obecne także w komórkach, które nie uczestniczą w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, np.: komórkach hematopoetycznych, limfocytach, naskórka, wysp trzustkowych mięśni i komórkach nerwowych. Trzeba też pamiętać, że witamina D (zarówno witamina D2 i D3) nie ma aktywności biologicznej. Uzyskuje ją poprzez enzymatyczną hydroksylację przy tych samych atomach węgla ich cząsteczek, a to oznacza, że niezależnie od tego, którą z nich podajemy i w jakim celu – czy profilaktycznie czy leczniczo, to do ujawnienia się jej działania niezbędny jest prawidłowy metabolizm danego osobnika. Po prostu dla ujawnienia się jej działania niezbędne są sprawne nerki i wątroba. U ludzi nie ma różnicy między siłą działania przeciwkrzywicowego witaminy D2 a D3 i dlatego w poniższym tekście pojęcie „witaminy D” będzie używane łącznie dla obu witamin, o ile nie zaznaczono inaczej.

Niedobór witaminy D3 prowadzi do zaburzeń mineralizacji kości, które manifestują się krzywicą u dzieci oraz osteomalacją/osteoporozą u dorosłych. Rola witaminy D3 w organizmie nie ogranicza się jednak tylko do regulacji przemiany wapnia i fosforanów. W komórkach większości tkanek organizmu występują jądrowe receptory dla witaminy D3 (VDR). Witamina D3 po połączeniu z tymi receptorami tworzy heterodimer z receptorem kwasu 9-cis retinowego (RXR), który ma właściwość czynnika transkrypcyjnego i uczestniczy w pobudzaniu lub hamowaniu transkrypcji ponad 200 genów. Bardzo liczne badania wykazały związek między niedoborem w organizmie witaminy D3 a występowaniem infekcji, chorób autoimmunologicznych, schorzeń układu sercowo-naczyniowego, cukrzycy, a nawet niektórych chorób nowotworowych, zaburzeń funkcji poznawczych i schorzeń psychicznych oraz bezpłodności (1-22).

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 10, Wrocław, 2013,
ISBN 978-83-928836-2-3

Autor: Skrzypiec-Spring Monika, Ceremuga Ireneusz, Kwiatkowska Joanna, Szeląg Adam

Podziel się