Czucie głębokie a równowaga

Znajomość własnego ciała i ducha dają możliwość panowania nad sobą!

Autor: Bogumił Głuszkowski, Przemysław Chodacki, Gniewko Markiewicz

Równowaga jest pojęciem szerokim. Może ono odnosić się do stanu umysłu, fizjologii organizmu czy postawy ciała. Jeżeli ciało jest w równowadze oznacza to, że jest ono zbalansowane, stabilne.

Człowiek wraz z opanowaniem pozycji wyprostowanej zaczął zmagać się ze stałym poszukiwaniem równowagi postawy swojego ciała. Rozwinął się u niego niezwykle skomplikowany mechanizm kontroli równowagi składający się z receptorów zlokalizowanych w narzędziu wzroku, obwodowym narządziu przedsionkowym, w mięśniach oraz torebkach stawowych (proprioreceptory). Kluczową funkcję w powstawaniu odruchowych odpowiedzi okoruchowych i w znacznej mierze posturalnych, pełni obwodowy narząd przedsionkowy. Jest on błoniastą strukturą zlokalizowaną w sąsiedztwie ślimaka, w piramidzie kości skroniowej. Chroniony jest on z zewnątrz przez tkankę łączną i perylimfę, a wewnątrz wypełniony jest endolimfą. Obwodowy narząd przedsionkowy składa się z dwóch grup wyspecjalizowanych receptorów czuciowych:

  1. trzech kanałów półkolistych – bocznego (poziomego), tylnego i górnego, z których każdy rozszerza się u końca, tworząc tzw. bańkę zawierającą narząd osklepkowy,
  2. woreczka i łagiewki zawierających narządy otolitowe; informacje z tych receptorów są przetwarzane przez ośrodkowy układ nerwowy i docierają do efektorów tzn. mięsni tułowia, kończyn oraz gałek ocznych wywołując ich odruchową reakcję na zmianę pozycji ciała.

Na układ kontroli równowagi składają się dwa odrębne układy wzajemnie od siebie zależne. Pierwszy to układ stabilizujący spojrzenie, którego zadaniem jest kontrola kierunku i ostrości widzenia podczas ruchów głowy i całego ciała. Drugi to układ stabilizujący postawę, którego rolą jest utrzymanie równowagi całego ciała. Prawidłowe widzenie, które zależy od stabilnego spojrzenia, jest jednym z podstawowych zmysłów umożliwiających kontrolę i stabilizację postawy. Wynika z tego fakt, że ciało ludzkie, będąc pod stałą kontrolą tego skomplikowanego mechanizmu, nigdy nie znajduje się w stanie równowagi. Są to ciągłe, kontrolowane odchylenia od tego stanu.

Mistrzowie Jogi uważają, że równowaga ciała jest zależna od trzech elementów: rozluźnienia (mięśnie napięte nie są w stanie szybko zareagować na zmianę pozycji), elastyczności (duże zakresy ruchu) i siły (siła mięśni głębokich, posturalnych). Pośrednio na stan równowagi wpływa też oddech. Płytki i przyspieszony oddech powoduje wzmożone napięcie mięśni, co negatywnie wpływa na stabilność.

Pełna wersja artykułu

Pobierz

Artykuł opublikowany w: Strzelectwo sportowe (Nowoczesne rozwązania szkoleniowe), zeszyt nr 7, Wrocław, 2010,
ISBN 978-83-928836-1-6

Autor: Głuszkowski Bogumił, Chodacki Przemysław, Markiewicz Gniewko

Podziel się